Студопедия

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника



Эстетика туралы тұжырымдар

Читайте также:
  1. VIII.-тарау. ҚР «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» Заңы
  2. Адам экологиясы туралы жалпы түсінік
  3. Дәріс. Өлшеу құралдары туралы негізгі мәліметтер
  4. Дебиеттің үш тегі туралы қазіргі көзқарастар.
  5. Идеал газ молекулаларының жылдамдықтары және энергиялары бойынша таралуы туралы Максвелл заңы
  6. Иондаушы радиацияның биологиялық нысандарға әсер ету механизмі туралы жалпы мәліметтер
  7. Кант тұжырымындағы эстетикалық эмоция мәселесі.
  8. Лең өнерінің қағидалары туралы трактат
  9. Леуметтік шиеліністер туралы түсінік. Шиеліністі құрайтын элементтер.
  10. Медициналық (клиникалық) аудит туралы түсінік.

1. Социальная структура общества и ее элементы.

2. Социальные отношения и типы социальных структур.

3. Социальные группы. Социальная мобильность.

4. Актуальные проблемы развития социальной структуры современного казахстанского общества.

5. Основные понятия теории стратификации.

6. Причины социального неравенства: подходы в науке.

7. Типы стратификационных систем.

8. Социальная мобильность: понятие и разновидности.

9. Социальные группы и социальная общность: понятие и признаки.

10. Классификация социальных групп.

11. Личность и общество. Теории развития личности.

12. Цель и смысл жизни человека.

13. Социализация личности: смысл термина и назначение.

14. Агенты и институты социализации.

15. Социальные роли и личность.

16. Социальная типология личности.

17. Сущность социального поведения личности.

18. Сознательное и бессознательное в поведении личности.

19. Личность и общество в переходный период.

20. Брак и семья как социальные институты.

21. Основные функции семьи.

22. Тенденции развития семейно-брачных отношений.

23. Понятие и назначение семьи как социального института.

24. Основные формы современной семьи.

25. Формы брака.

26. Понятие культуры, ее структура и функции.

27. Социологическая классификация культуры и закономерности ее развития.

28. Массовая культура и субкультура.

29. Культурный конфликт и культурная динамика.

30. Элементы культурной динамики.

31. Характер культурных изменений.

 

 

Формуляр для описания модулей

 

Название модуля и шифр Социология.
Ответственный за модуль Аязбаева А.Т.,
Тип модуля  
Уровень модуля  
Количество часов в неделю -
Количество кредитов
Форма обучения очное
Семестр
Количество обучающихся  
Пререквизиты модуля Социология права, Социология власти, Социология государства, Политическая социология. Смежные дисциплины: Общая социология, История социологии.  
Содержание модуля Социология.– курс относительно новый и вместе с тем быстро распространяющийся в учебных планах МОН РК. Теоретическая основа является той базой, на которой происходит осмысление конкретных политических событий в области международных отношений.  
Результаты обучения 1. 2. 3.
Форма итогового контроля 1,2 рубежный контроль, экзамен
Условия для получения кредитов  
Продолжительность модуля 13-14 недели
Литература 1.К.Габдуллина. Практикум по социологии права. Учебное пособие. Алматы 2004 2.Социология. Учебное пособие для студентов ВУЗов. М.: 1995г. 3.К.Габдуллина, Е. Раисов. Социология. Учебник. Алматы: 2005г. 4.Функции государства в условиях современного мира. Алматы: 2005г. Развитие механизмов защиты прав человека в Казахстане. Астана: 2004г. 5.Л.М. Романенко. Гражданское общества (социологический словарь-справочник). М: 1995г. 6.В.В. Касьянов, В.Н. Нечипуренко. Социология права. Учебное пособие. Ростов-на-Дону: 2002г.  
Дата обновления 20.05.2013

 



 

Эстетика туралы тұжырымдар

Көне грек тіліндегі эстетика сөзінің бастапқы мағынасы есту және көру арқылы сезіну дегеннен туындайды.

Эстетиканың екі аспектісі бар: объективтік (заттық) және субъективтік (эмоционалдық). XYIII ғасырдың ортасында эстетика ғылыми-философиялық пән ретінде танылды. Оның негізін салған неміс философы А.Баумгартен болды. Оның екі томдық “Эстетика” (1750, 1758) деген трактаты бар. Ол эстетиканы сезімдік таным түрінде, сұлулық жөніндегі ілім деп таныды.



Эстетикалық ойлар Еуропада ежелгі дүниеден бастап қалыптасты. Ол Платоннан Аристотельге дейін, одан Гегельге дейін әмбебап (универсалды) сипатымен танылды. Сұлулықтың күнделікті (онтологиялық) мағынасы, ең алдымен айқындылық, реттілік болып табылады. Одан кейінгі дәуірлерде ол жарасымдылық (гармония), теңгермелік, тыныштық болып таныла бастады. Яғни, сұлулықтың астарында реттілік категориясы, әр заттың өз орнында болуы түрінде көрініс берді.

Әдемілік теориясы (теория прекрасного) Германияда XYIII-XIX ғасырларда орнықты. Бұған байланысты екі көзқарас болды: Гегель көне және орта ғасыр эстетикасына сүйене отырып, “әдемілік пен шынайылық” бір деп қарастырды. Ал, Кант Гегельге дейінгі бірнеше ондаған жылдарға дейін басқаша пікірде болды. Оның пікірінше “әдемілік затқа оның формасы арқылы беріледі. Яғни, эстетиканың мазмұны мен формасы айқындалды.

Ежелгі және орта ғасырларда асқақтық қасиеті орнықты. Асқақтық Э.Берк пен Канттың ойынша күштілік болып табылады. Шиллер болса, Кантты толықтыра отырып, оны адамзат дүниесімен, оның көзсіз ерліктерімен байланыстырды.

Ал, XX ғасырда асқақтық ұғымы форма түрінде беріліп, неғұрлым қарапайым тұрмыстық, сезімдік реңк алды. Шиллердің ұғымында асқақтық жекелік сипат алса, дионистік көзқарас соған ұқсай отырып, халықтың қайғысымен, әрекетімен көрінеді. XX ғасырда дионистік көзқарас (подвластность человека силам стихийным) Ницшенің еңбегінің арқасында маңызды эстетикалық категорияға айналды.

“Өмір, әлем суреті” категориясы түсініктер жүйесінің күрделі түрдегі бөлшектенуін көрсетеді. Өмірді танудың классикалық үлгісі ол тұрмысты реттелген, жарасымды, үйлесімдік түрінде көру. А.Потебняның анықтауынша (“Слово и миф” еңбегі, М., 1989) адам әу бастан барлық жерден бүтіндікті, дайын, жетілген затты көргісі келеді.

Әлемді классикалық тұрғыда тану мәселесіне романтизм дәуірінің ойшылдары мәнді өзгерістер енгізді. Шлегель “Драмалық өнер мен әдебиет туралы оқу” (“Чтение о драматическом искусстве и литературе”) еңбегінде қазіргі заман мен өнер қарама-қайшы, ежелгі замандағы “гармониялық ашылымдар” “хаосқа деген құпия тартылуды” байқаған. Яғни, физика ғылымындағы жаңалықтар, дүниежүзілік соғыстың қасіреті, тоталитарлық режим, экологиялық дағдарыс осының бәрі қоғамның назарын тұрмыстық қозғалыс пен үйлесімділіктің (гармония) бұзылуына аударды. Осыдан келіп тұрақсыз, ұсақталған, бос, адамға жау көзқарас белең алды. Сөйтіп, Ницшенің пікірінше, тұрақталған тұрмыс жоқ, ол ойдан шығару деген пікір туындады.

Сонымен, көптеген ғасырлар бойы эстетиканың объективтік, тұрмыстық жағы ғана философтар мен ғалымдардың назарын аударып келсе, XYIII-XIX ғасырдан бастап, ғылыми-философиялық ойшылдыққа, одан субъективтік, гносеологиялық (таным туралы), психологиялық қабылдауға ойыса бастады да, эстетикалық түрде баға беру, талқылау, эмоция мәселелері белгілі болды. Эстетикалық эмоцияны алғаш рет қарастырған Кант болды. Ол “Талқылау қабілетіне сын” (“Критика способности суждения”,1790) трактатының бірінші бөлімінде “талғам”, “пікір”, “баға”, “эмоция” сияқты ұғымдарды ашады. Кант эстетикаға назар аудара отырып, алдыңғы зерттеушілерден өзгешелігі эстетикалық қабылдаудың субъективті белсенділігін алдыңғы кезекке шығарды. Бұл XIX-XX ғасырлардағы мәдени-тарихи даму ағымына толық сәйкес келді. Канттың концепциясы Жаңа заман эстетикасы тарихында бетбұрыс кезең болды. XX ғасырда көптеген теоретиктер эстетиканың субъективтік жағын барынша қолдады. Бұрын сұлулық, асқақтық, аполлондық, дионистік деген терминдер басым болса, енді эстетикалық қатынас, көру, эстетикалық тәжірибе, көзқарас, функция дегендер қолданыла бастады.

Орта ғасырда Азия, Африка, Үнді жерлерінде мұсылман мәдениеті жасалды. Мұсылман философиясының бастауы жалқы болған жоқ. Ол алдымен, YI ғасыр соңындағы араб мәдениеті, христиан және иудистік идеялардың алмасуының нәтижесі болса, екіншіден, ислам дінінің интеллектуалды деңгейі, үшіншіден, парсы, түрік тілдес ұлттық мәдениеттің қалыптасуы және жетілуімен бірлікте болды.

Орта ғасырда Сирия мәдениетінің өкілдері әлемдік өркениетте өз орнын иеленді. Сирия мемлекеті Византия мен Иранның саяси күресінен өзін алшақ ұстап, бітіндеп Шығыс пен Батыстың арасын жалғастыратын мәдени ортаға айналды. Сириялықтар арқылы арабтар антикалық ғылыми мұраларымен, әсіресе, Платон, Аристотель, Гален, Гиппократ және басқа белгілі ойшылдардың еңбектерімен танысты. Орта ғасыр эстетикасында діни, құдайшылық сарындар жетекші орын алды. Ислам философтары құдайға қандай да бір келбет беруге қарсы болды. Олардың ойынша, “құдайда дене де, рухта, түр де, субстанция да жоқ. Ол бөлінбейді”. Ежелгі грек ілімдерінің таралуы ғылымды өркендетіп, оның жаңаша жетілуіне әсер етті. Түркі тектес тайпалардан білім, ғылымға ұмтылған адамдар шықты. Әл-Фараби (950-1870) адамды болмыстың төртінші сатысына жатқызады. Адамның жетістігі оның ойлау қабілетінде. Ойлану объектісі іске асса, ол жетістік. Жетістікпен адам жетіледі, бақытқа жетеді Мәселен, Ибн-Сина (980-1037) “бірінші парасатты субстанцияны жаратты. Парасатты субстанция аспан заттарын жетілдірді. Парасатты субстанцияның болмыс желісі сезімтал, саналы жанмен бітеді” дейді. Ибн Халдун (1332-1406) Тунисте, Египетте медреседе мұсылман құқығы бойынша дәріс берген. Ол өмірге бейімделе білуге ерекше назар аударған. Оның ойынша дін ғылымы мен рәсімін игермей, адамды өмір сүру тәсіліне үйретпей, тарихты жергілікті табиғи байлықпен және мәдениетпен ұштастырмай өркениетке жетуге болмайды. Ахмет Иассауи (XII ғ.) ақын, ойшыл, сопылық ағымның ірі өкілі. “Диуани Хикмет” кітабында жан тазалығын, діни имандылықты, ізгілікті насихаттайды. Ахмет Иүгінеки (XII-XIIIғ.) “Ақиқат сыйы” кітабында адам бойындағы әр түрлі қасиеттерді саралап, білімпаздық мен надандықты, жомарттық пен сараңдықты, дос пен дұшпан туралы кеңес айтып, адамгершілікке үндейді. Осы еңбектерде және М.Қашғаридің “Диуани лұғат ат түрк”, Ж.Баласағұнның “Құтадғу біліг” еңбектерінде жалпы адамға тән асқақ ой, кемелділік, биік әсердің көрінісі, ізгілік секілді ұғымдар кең көрініс берді.


Дата добавления: 2015-01-01; просмотров: 46; Нарушение авторских прав


<== предыдущая лекция | следующая лекция ==>
Функции института образования | Лең өнерінің қағидалары туралы трактат
lektsii.com - Лекции.Ком - 2014-2018 год. (0.014 сек.) Главная страница Случайная страница Контакты