Студопедия

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника



Күн фотоэлементтерінің негізгі материалдары және фотомодульді жасау технологиясы




Читайте также:
  1. B) цемент, асбест және су
  2. Fe-Fe3C қорытпадағы фазалық және құрылымдық өзгерістер(қайта кристалдану).
  3. Internet деген не және ол не үшін қажет?
  4. Lt;question>Мына қағидалардың ішіндегі ең негізгісін атаңыз
  5. Lt;question>Оқытудың ең негізгі құралын көрсетіңіз
  6. Variant›қарым-қатынас жасау
  7. VIII.-тарау. ҚР «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» Заңы
  8. Ақ және сұр шойындардың фазалық құрамы мен құрылымын құру.
  9. Ақпарат жүйелерін жобалау әдістері және технологиясы.
  10. Ақпарат тарату және зат пен энершия айналымы заңдылықтары

Монокристалды кремний негізіндегі құрылымдар өндірісі – технологиялық тұрғыдан күрделі әрі қымбат тұратын үдеріс. Сол себепті аморфты кремний (a-Si:H) негізіндегі қорытпалар, галлий арсениді және поликристалды жартылай өткізгіштер тәрізді материалдарға көңіл аударылды.

Аморфты кремний монокристалды кремнийдің арзанырақ баламасы есебінде алынды. Оның негізіндегі алғашқы күн элементі (КЭ) 1975 жылы жасалды. Аморфты кремнийдің оптикалық жұтылуы кристалды кремнийге қарағанда 20 есе жоғары.

Оған қоса, аморфты кремнийдің үлкен ауданды жұқа қабыршағын алудың қолданымдағы технологияларының арқасында монокристалды кремний негізіндегі КЭ-не қажетті қашау, қырнау және ысып жылтырату операциялары қажет етілмейді. Поликристалды кремнийлі элементтермен салыстырғанда a-Si:Н негізіндегі өнімдерді едәуір төмен температураларда (300°С) өндіреді: арзан шыны төсеніштер қолдануға болады, бұл кремний шығынын 20 есе азайтады [5,12,25].

Әзірге а-Si:Н негізіндегі тәжірибелік элементтердің максималды ПӘК-і – 12% - кристалды кремнийлі КЭ-нің ПӘК-інен біраз төменірек (~15%). Алайда технологияның дамуымен а-Si:Н негізіндегі элементтердің ПӘК-і теориялық шырқау шегі – 16%-ға жетуі ғажап емес.

Галлий арсениді – тиімділігі жоғары күн батареяларын жасауға арналған ең келешекті материалдардың бірі. Бұл оның келесідей ерекшеліктерімен түсіндіріледі:

– бірөткелді күн элементтері үшін тыйым салынған аумағының ені 1,43 эВ мүлтіксіз дерлік;

– күнмен сәулеленуді жұтуға деген жоғары қабілеттілігі;

– қалыңдығы бар-жоғы аз ғана микрон болатын қабат қажет етеді;

– радиациялық тұрақтылығы жоғары, бұл қасиеті жоғары тиімділігімен қатар материалды ғарыштық аппараттарда қолдану үшін ерекше тартымды етеді;



– GaAs негізіндегі батареялардың қызып кетуіне салыстырмалы сезгішсіздігі.

GaAs-нің алюминиймен, мышьякпен, фосформен немесе индиймен қорытпаларының сипаттамалары GaAs-нің сипаттамаларын толықтырып тұрады, бұл күн элементтерін жобалау кезінде мүмкіндіктерді кеңейтеді.

GaAs негізіндегі фотоэлемент әрқилы құрамды бірнеше қабаттардан тұруы мүмкін. Бұл жасап шығарушыға кремнийлі күн элементтеріндегі қоспалаудың мүмкін деңгейімен шектеулі заряд тасушысының генерациясын үлкен дәлдікпен басқаруға мүмкіндік береді.

GaAs негізіндегі күн элементі терезе есебінде AlGaAs-нің өте жұқа қабатынан тұрады.

Галлий арсенидінің негізгі кемшілігі – жоғары құны. Өндірісті арзандату үшін КЭ-ін арзанырақ төсеніштерде құру; GaAs қабаттарын алынатын төсеніштерде немесе көпретті қолдануға болатын төсеніштерде жетілдіру ұсынылады.



Поликристалды жұқа қабыршақтар да күн энергетикасы үшін келешегі жоғары. Мыс пен индидің диселенидінің күнмен сәулеленуді жұтуға қабілеттілігі өте жоғары – жарықтың 99%-ы бұл материалдың бірінші микронында жұтылады (тыйым салынған аумақтың ені – 1,0 эВ). CuInSe2 негізіндегі күн батареясының терезесін даярлауға арналған ең кең таралған материал болып CdS табылады. Кей кездері террезенің мөлдірлігін жақсарту үшін кадмий сульфидіне мырыш қосады. CuInSe2 қабатындағы біраз галлий тыйым салынған аумақтың енін үлкейтеді, бұл бос жүрістің кернеуінің өсуіне, демек құрылғының тиімділігін арттыруға алып келеді.

Кадмий теллуриді (CdTe) – фотовольтаикаға арналған тағы бір келешекті материал. Оның тыйым салынған аумағының ені (1,44 эВ) мүлтіксіз дерлік және сәулеленуді жұтуға қабілеттілігі өте жоғары. CdTe қабыршақтарын даярлау айтарлықтай арзан. Оған қоса, тағайындалған қасиеттері бар қабаттар жасау үшін CdTe-нің Zn, Hg және басқа элементтермен әртүрлі қорытпаларын алу технологиялық тұрғыдан қиын емес.



10.2-суретте Фототүрлендіргішті жасау технологиясының сызбанұсқасы көрсетілген.

10.2-сурет. Фототүрлендіргішті жасау технологиясы

 

CdTe қабыршақтары заряд тасушыларының жоғары қозғалмалылығына ие, ал олардың негізіндегі күн элементтері – ПӘК-нің жоғары мәндеріне ие, 10-нан 16%-ға дейінгі. Күн элементтерінің ішінде органикалық материалдарды пайдаланатын батареялар ерекше орын алады. Органикалық бояғышпен қапталған титан диоксиді негізіндегі күн элементтерінің пайдалы әсер коэффициенті өте жоғары – ~11 %.


Дата добавления: 2015-02-09; просмотров: 55; Нарушение авторских прав







lektsii.com - Лекции.Ком - 2014-2022 год. (0.009 сек.) Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав
Главная страница Случайная страница Контакты